Ma trận thủ tục mỏ đất tại Khánh Hòa: Khi cơ chế tháo gỡ trở thành rào cản

Vụ việc vướng mắc thủ tục pháp lý mỏ đất tại Khánh Hòa của Công ty Globe là điển hình cho sự xung đột trong cách hiểu luật, khiến doanh nghiệp rơi vào thế khó dù đã nỗ lực đối thoại.

Câu chuyện về mỏ đất tại xã Diên Thọ không đơn thuần là một cuộc tranh chấp hành chính, mà nó phản ánh một thực trạng nhức nhối trong quản lý nhà nước: Sự bất nhất trong diễn giải văn bản quy phạm pháp luật giữa cơ quan thực thi và đối tượng chịu tác động. Khi tinh thần “tháo gỡ khó khăn” của Chính phủ bị chặn lại bởi những cách hiểu cứng nhắc, doanh nghiệp chính là bên chịu thiệt hại nặng nề nhất.

Điểm nghẽn từ cách hiểu “cứng nhắc” về thời điểm cấp phép

Tại buổi đối thoại ngày ²⁴⁄₄, một mâu thuẫn sâu sắc về mặt pháp lý đã lộ rõ. Đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Khánh Hòa giữ quan điểm rằng vì mỏ đất của Công ty Cổ phần Tập đoàn Globe được cấp phép thăm dò, khai thác và phê duyệt đánh giá tác động môi trường trước khi Nghị quyết 66.4 (ngày 21/9/2025) có hiệu lực, nên doanh nghiệp không thuộc diện được áp dụng cơ chế đặc thù để tháo gỡ khó khăn.

Tuy nhiên, dưới góc độ vận hành doanh nghiệp, lập luận này bị coi là một “rào cản tự tạo”. Phía Công ty Globe khẳng định, điều kiện cốt lõi để áp dụng cơ chế đặc thù theo Nghị quyết 66.4 dựa trên hai yếu tố: loại khoáng sản (nhóm IV) và mục đích phục vụ công trình công. Khi mỏ Diên Thọ đáp ứng đầy đủ cả hai tiêu chí này, việc lấy lý do “cấp phép trước” để loại trừ là một sự bổ sung điều kiện bất lợi mà văn bản pháp luật không hề quy định.

“Vòng lặp” hành chính: Làm theo hướng dẫn nhưng vẫn bị bác

Điều đáng nói là sự mâu thuẫn ngay trong chính cơ quan quản lý. Trong khi khẳng định doanh nghiệp không được hưởng cơ chế mới, thì tại Công văn số 5360 ngày 19/4/2026, Sở Nông nghiệp và Môi trường lại kiến nghị cần có ý kiến hướng dẫn thống nhất từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường để xử lý dứt điểm vụ việc. Điều này cho thấy chính cơ quan chuyên môn của tỉnh cũng đang lúng túng hoặc có nhiều luồng ý kiến trái chiều.

Suốt 8 tháng qua, Công ty Globe rơi vào một “ma trận” thực sự:

• Thực hiện theo hướng dẫn của cơ quan chức năng \(rightarrow\) Bị bác bỏ.
• Hoàn thiện thủ tục theo yêu cầu \(rightarrow\) Bị phủ nhận.
• Hồ sơ gửi cơ quan có thẩm quyền \(rightarrow\) Trạng thái “đang xử lý” vô thời hạn.

Hệ lụy cho môi trường đầu tư và lời cầu cứu gửi cấp cao nhất

Khi mọi nỗ lực đối thoại tại địa phương không đem lại kết quả, doanh nghiệp buộc phải gửi đơn lên Thanh tra Chính phủ và Văn phòng Chính phủ. Việc một dự án đáp ứng đủ điều kiện về loại khoáng sản và mục đích công cộng nhưng vẫn bị đình trệ do “cách hiểu luật” sẽ tạo ra tiền lệ xấu, khiến các nhà đầu tư e ngại về tính nhất quán trong quản lý hành chính tại địa phương.

Hiện tại, sau những phản ánh quyết liệt, Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa đã yêu cầu các sở, ngành rà soát, làm rõ trách nhiệm trước ngày ³⁰⁄₄. Đây là một động thái cần thiết, nhưng điều doanh nghiệp cần không chỉ là một bản báo cáo trách nhiệm, mà là một quyết định tháo gỡ cụ thể, đúng tinh thần chỉ đạo của Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ.

Góc nhìn chuyên gia: Đừng để “tư duy quản lý” giết chết “tinh thần cải cách”

Trong bối cảnh Chính phủ đang quyết liệt đẩy mạnh cải cách hành chính, việc áp dụng luật một cách máy móc (formalism) mà bỏ qua bản chất của sự việc là một sai lầm nghiêm trọng. Đối với các dự án khoáng sản nhóm IV phục vụ công trình công, mục tiêu cao nhất phải là tiến độ dự án và lợi ích công cộng. Nếu cứ bám vào mốc thời gian cấp phép để loại trừ quyền lợi của doanh nghiệp trong khi văn bản không quy định rõ, cơ quan quản lý vô tình biến mình thành “rào cản” thay vì là “người hỗ trợ”.

Theo bạn, làm sao để xóa bỏ tình trạng “mỗi nơi hiểu một kiểu” trong áp dụng luật tại các địa phương? Hãy chia sẻ ý kiến của bạn ở phần bình luận hoặc gửi phản hồi cho chúng tôi.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Mâu thuẫn chính trong vụ việc mỏ đất tại Khánh Hòa là gì?Đó là sự bất nhất trong cách hiểu Nghị quyết 66.4: Sở Nông nghiệp và Môi trường cho rằng giấy phép cấp trước ngày Nghị quyết có hiệu lực thì không được áp dụng cơ chế tháo gỡ, trong khi doanh nghiệp khẳng định chỉ cần đáp ứng loại khoáng sản và mục đích sử dụng là đủ điều kiện.

Công ty Globe đã chịu thiệt hại như thế nào?Doanh nghiệp bị đình trệ hoạt động sản xuất kinh doanh suốt 8 tháng, máy móc thiết bị hư hỏng do không được vận hành, gây thiệt hại tài chính chồng chất.

Hiện nay vụ việc đã được giải quyết đến đâu?Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ đã chỉ đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường hướng dẫn tỉnh giải quyết dứt điểm; Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa cũng đã yêu cầu các sở ngành rà soát và báo cáo trách nhiệm trước ngày ³⁰⁄₄.

Câu hỏi thường gặp

Mâu thuẫn chính trong vụ việc mỏ đất tại Khánh Hòa là gì?

Đó là sự bất nhất trong cách hiểu Nghị quyết 66.4: Sở Nông nghiệp và Môi trường cho rằng giấy phép cấp trước ngày Nghị quyết có hiệu lực thì không được áp dụng cơ chế tháo gỡ, trong khi doanh nghiệp khẳng định chỉ cần đáp ứng loại khoáng sản và mục đích sử dụng là đủ điều kiện.

Công ty Globe đã chịu thiệt hại như thế nào?

Doanh nghiệp bị đình trệ hoạt động sản xuất kinh doanh suốt 8 tháng, máy móc thiết bị hư hỏng do không được vận hành, gây thiệt hại tài chính chồng chất.

Hiện nay vụ việc đã được giải quyết đến đâu?

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ đã chỉ đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường hướng dẫn tỉnh giải quyết dứt điểm; Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa cũng đã yêu cầu các sở ngành rà soát và báo cáo trách nhiệm trước ngày ³⁰⁄₄.