Cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ: Đề xuất điều chỉnh quy mô trước áp lực hạ tầng mới

Việc đề xuất điều chỉnh quy mô cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ xuống còn 8-10 làn xe cho thấy sự thay đổi chiến lược trong tư duy quy hoạch giao thông cửa ngõ phía Nam Thủ đô.

Trong bối cảnh hạ tầng giao thông Hà Nội đang chuyển mình mạnh mẽ với những siêu dự án, việc tính toán lại quy mô đầu tư không chỉ giúp tối ưu hóa nguồn lực mà còn đảm bảo tính thực tiễn trong vận hành. Công ty Cổ phần Đầu tư và Xây dựng Giao thông Phương Thành, đơn vị vận hành và là nhà đầu tư lập Báo cáo nghiên cứu khả thi dự án mở rộng tuyến đường này, vừa chính thức đề nghị Bộ Xây dựng cho phép điều chỉnh quy mô quy hoạch.

Từ bài toán 12 làn xe đến thực tế điều chỉnh quy mô

Nhìn lại lịch sử quy hoạch, tuyến Pháp Vân - Cầu Giẽ đã trải qua nhiều lần thay đổi về định hướng quy mô. Ban đầu, theo Quyết định 1454/QĐ-TTg (2021), tuyến đường được xác định quy mô 8 làn xe. Tuy nhiên, đến tháng ¹⁄₂₀₂₅, Quyết định 12/QĐ-TTg đã nâng quy mô lên 10-12 làn xe (trong đó đoạn Pháp Vân - Vành đai 4 là 12 làn, đoạn Vành đai 4 - Cầu Giẽ là 10 làn) để đón đầu áp lực giao thông tăng vọt.

Hiện tại, tuyến đường có bề rộng mặt cắt ngang 33,5m với 6 làn xe hoàn chỉnh, vận tốc thiết kế 100km/h. Tuy nhiên, khi phối hợp cùng Tổng công ty Tư vấn thiết kế Giao thông vận tải (TEDI) khảo sát và lập Báo cáo nghiên cứu khả thi, nhà đầu tư nhận thấy quy mô 10-12 làn xe có thể trở nên dư thừa trong tương lai gần.

“Biến số” từ Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm

Nguyên nhân chính dẫn đến đề xuất giảm quy mô xuống còn 8-10 làn xe (10 làn đoạn Pháp Vân - Vành đai 4 và 8 làn đoạn Vành đai 4 - Cầu Giẽ) xuất phát từ việc HĐND TP. Hà Nội thông qua “Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm” vào ngày 28/3/2026. Quy hoạch này tạo ra một hệ sinh thái giao thông đa tầng, chia sẻ lưu lượng phương tiện cho cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ.

Sự trỗi dậy của các trục giao thông song song

• Trục không gian Quốc lộ 1A: Dự án mở rộng đoạn từ Đại Cồ Việt đến Cầu Giẽ, kết nối nút giao Đại Xuyên với quy mô khổng lồ lên đến 16 làn xe (mặt cắt ngang 90m). Mục tiêu thông tuyến năm 2027 và hoàn thành vào 2030 sẽ trực tiếp giảm tải cho cao tốc.
• Đại lộ Cảnh quan sông Hồng: Tuyến đường dài khoảng 80km từ cầu Hồng Hà đến Phú Xuyên với quy mô 8-10 làn xe, hiện đã có nhà đầu tư triển khai nghiên cứu khả thi.
• Hệ thống trục hướng tâm và vành đai: Sự xuất hiện của trục Ngọc Hồi - Phú Xuyên (6-8 làn xe), nâng cấp trục phía Nam từ Hà Đông đi Phú Xuyên thành cao tốc 4-6 làn xe, cùng các đường Vành đai 3.5, 4, 4.5 và 5.

Mạng lưới đa phương thức: Chìa khóa giảm áp lực

Không chỉ dừng lại ở đường bộ, việc triển khai các tuyến đường sắt liên vùng và đường sắt đô thị kết nối khu vực phía Nam Hà Nội sẽ tạo ra sự dịch chuyển trong thói quen di chuyển. Khi người dân có nhiều lựa chọn vận tải hơn, lưu lượng phương tiện cá nhân và xe tải nặng đổ dồn vào một trục duy nhất như Pháp Vân - Cầu Giẽ sẽ giảm đi đáng kể.

Góc nhìn chuyên gia: Tối ưu hóa đầu tư trong quy hoạch hạ tầng

Việc đề xuất điều chỉnh quy mô không phải là bước lùi, mà là một sự tối ưu hóa dựa trên dữ liệu thực tế. Trong đầu tư hạ tầng giao thông, việc xây dựng quá quy mô so với nhu cầu thực tế (over-capacity) gây lãng phí lớn về vốn và chi phí bảo trì, trong khi xây dựng quá thấp sẽ gây ùn tắc.

Khi các trục song song như Quốc lộ 1A mở rộng hay Đại lộ sông Hồng đi vào hoạt động, phân bổ lưu lượng sẽ thay đổi. Việc điều chỉnh xuống 8-10 làn xe là một bước đi thận trọng, đảm bảo dự án PPP này có tính khả thi về tài chính và hiệu quả vận hành lâu dài.

Theo bạn, việc phát triển các trục giao thông song song có thực sự giải quyết được bài toán ùn tắc tại cửa ngõ phía Nam Hà Nội, hay sẽ tạo ra những nút thắt mới tại các điểm kết nối? Hãy chia sẻ quan điểm của bạn dưới phần bình luận!