Điều chỉnh Quy hoạch Tổng thể Quốc gia: Đòn bẩy tăng trưởng GDP 10%

Việc điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia không chỉ đơn thuần là thay đổi bản đồ phân bổ mà còn là chiến lược then chốt để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng GDP hai con số.

Trong bối cảnh kinh tế thế giới biến động, việc cập nhật các định hướng phát triển không còn là lựa chọn mà là yêu cầu bắt buộc. Tại hội nghị công bố điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia và các quy hoạch vùng thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 diễn ra ngày ⁶⁄₅, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc cụ thể hóa các nghị quyết của Đảng thành một tổ chức không gian phát triển thực tế, gắn liền với phân bổ nguồn lực theo ngành và lãnh thổ.

Quy hoạch cấp cao nhất: Kim chỉ nam cho phân bổ nguồn lực

Quy hoạch tổng thể quốc gia đóng vai trò là “luật chơi” cao nhất, tạo tiền đề cho tất cả các quy hoạch cấp dưới như quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch ngành, quy hoạch vùng và tỉnh thành phố. Đây chính là căn cứ pháp lý quan trọng nhất để Nhà nước điều tiết vốn đầu tư công, đồng thời tạo niềm tin và định hướng cho dòng vốn tư nhân cũng như FDI đổ vào các lĩnh vực ưu tiên.

Để quy hoạch không nằm trên giấy, Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ ngành khẩn trương công khai thông tin, tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, đặc biệt là việc hoàn thiện Luật Quy hoạch 2025 và sửa đổi Luật Đất đai trong năm 2026. Mục tiêu là tạo ra một hành lang pháp lý thông thoáng, giúp các dự án hạ tầng liên vùng, liên tỉnh được triển khai dứt điểm, tránh tình trạng tồn đọng kéo dài làm lãng phí nguồn lực xã hội.

Chiến lược tăng trưởng mới: Lấy công nghệ làm lõi

Thay vì dựa vào thâm dụng lao động hay tài nguyên, mô hình tăng trưởng mới mà Việt Nam hướng tới là dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Mục tiêu GDP bình quân giai đoạn 2026-2030 đạt từ 10%/năm trở lên là một con số đầy tham vọng nhưng có cơ sở nếu chúng ta tối ưu hóa được năng suất nhân tố tổng hợp (TFP) với đóng góp kỳ vọng trên 55%.

Những mũi nhọn công nghiệp chiến lược

• Công nghiệp công nghệ cao: Tập trung vào chip bán dẫn, AI, rô-bốt và tự động hóa. Đây là những lĩnh vực có giá trị gia tăng cực cao và là chìa khóa để tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.
• Năng lượng xanh: Ưu tiên năng lượng tái tạo và năng lượng mới để đảm bảo phát triển bền vững, phù hợp với cam kết quốc tế.
• Dịch vụ hiện đại: Xây dựng các trung tâm tài chính, logistics gắn liền với cảng biển và hàng không quốc tế tại các đô thị lớn.
• Nông nghiệp số: Chuyển dịch sang nông nghiệp thông minh, tuần hoàn, nâng cao giá trị nông sản Việt trên thị trường quốc tế.

Định hình lại không gian phát triển: 6 vùng động lực

Việc tổ chức lại không gian phát triển giúp mỗi vùng phát huy tối đa lợi thế so sánh, tránh chồng chéo và cạnh tranh không lành mạnh giữa các địa phương:

• Đông Nam Bộ: Tiếp tục giữ vai trò đầu tàu, là trung tâm tài chính, khoa học công nghệ và công nghiệp cao của cả nước.
• Đồng bằng sông Hồng: Động lực phát triển hàng đầu với trọng tâm là công nghiệp và dịch vụ hiện đại.
• Trung du và miền núi phía Bắc: Hướng tới phát triển xanh, bền vững, tập trung vào năng lượng và logistics.
• Bắc Trung Bộ & Duyên hải Nam Trung Bộ: Khai thác tối đa kinh tế biển, phát triển các khu kinh tế ven biển và du lịch cao cấp.
• Tây Nguyên: Đẩy mạnh nông nghiệp công nghệ cao và liên kết vùng.
• Đồng bằng sông Cửu Long: Trở thành trung tâm nông nghiệp hiện đại, thích ứng với biến đổi khí hậu và phát triển năng lượng tái tạo.

Điểm nhấn đặc biệt trong lần điều chỉnh này là việc mở rộng các vùng động lực quốc gia, bổ sung vùng động lực Bắc Trung Bộ và hình thành các khu thương mại tự do (Free Trade Zone) để thu hút những nhà đầu tư chiến lược toàn cầu.

Góc nhìn chuyên gia: Từ quy hoạch đến thực thi

Nhìn từ góc độ kinh tế học, việc đặt mục tiêu tăng trưởng 10% đòi hỏi một sự thay đổi mang tính hệ thống. Quy hoạch chính là “bản thiết kế”, nhưng hiệu quả thực tế phụ thuộc vào khả năng giải ngân vốn đầu tư công và sự linh hoạt của cơ chế chính sách. Khi đầu tư công đóng vai trò dẫn dắt, tạo ra hạ tầng đồng bộ, các dòng vốn FDI vào chip bán dẫn hay AI sẽ có “đất diễn” để phát huy hiệu quả.

Lời kết: Điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia là một bước đi táo bạo và cần thiết để Việt Nam thoát khỏi bẫy thu nhập trung bình. Tuy nhiên, thách thức lớn nhất vẫn nằm ở khâu thực thi và sự phối hợp liên vùng. Liệu chúng ta có thể xóa bỏ tư duy “cục bộ địa phương” để cùng vận hành theo một hệ sinh thái chung?

Hãy chia sẻ quan điểm của bạn về tiềm năng tăng trưởng của vùng kinh tế nơi bạn đang sinh sống ở phần bình luận bên dưới!